In 2017 schreef ik op LinkedIn een drieluik over de iconische TV-serie Breaking Bad.

Ik heb het in het voorjaar van 2026 opnieuw gelezen en kreeg er een unheimisch gevoel bij. De serie is namelijk veel dichterbij onze realiteit komen te staan dan ik toen had kunnen voorspellen.

In mei 2026 is er voor het eerst een schrikbarend en onthutsend rapport in Nederland gepubliceerd:

Het 'Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland' (DON, mei 2026).

Opgesteld in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid door het Strategisch Kenniscentrum Ondermijnende Criminaliteit.

"Ondermijning tast de fundamenten van onze samenleving aan en is vaak sluimerend en vaak onzichtbaar" staat er op de website van de rijksoverheid.

De drugscriminlaiteit is in de afgelopen 10 jaar aanzienlijk gestegen volgens het CBS. Er is een forse stijging van het aantal drugsdelicten en de zware, georganiseerde misdaad laat zich meer en meer gelden. Drugs zijn volop beschikbaar en lijken in het uitgaansleven en ook op andere plekken, steeds normaler te worden.

Dat brengt me bij de rode draad van Breaking Bad: 'narcotics'.

Ik werd in 2016 en 2017 gegrepen door deze Hollywoodserie die gaat over een doorsnee Scheikunde leraar. Hij krijgt te horen dat hij terminale longkanker heeft. Om zijn familie verzorgd achter te laten begint hij, in het gezelschap van een oud-leerling, met de productie en verkoop van een hele zuivere kwaliteit van de synthetische, chemische drug 'chrystal meth'.

Het is een krankzinnig en meeslepend verhaal waarbij je van de ene verbazing in de andere valt. 

Het speelt zich af in de Verenigde Staten, in Albuquerque in de staat New Mexico dat tegen de Mexicaanse grens ligt. Maar inmiddels zou het zich net zo goed in ons eigen land kunnen afspelen.

Liquidaties, drugslabs, ondermijning van de rechtsorde. Allemaal terugkerende thema's die  Breaking Bad typeren en die ik nu teruglees in het nieuws en dus ook in dat recent verschenen rapport.

Misschien maakt dat voor mij het drieluik nu relevanter dan toen ik het eerder schreef vanuit besef dat drugscriminaliteit in onze achteruin aanwezig is. Het is er volop ... en het lijkt - net als in de V.S. - 'here to stay'.

Maar uiteindelijk werd ik vooral getriggerd door het gedrag van de hoofdpersoon. De neerwaartse spiraal waarin zijn leven beland, zijn keuzes, zijn ego, zijn moraal. Ik begrijp zijn keuzes soms maar al te goed en dan weer verafschuw ik ze maar per saldo toch een gevoel van sympathie. Ik leef met hem mee.

Dat gegeven intrigeerde me. Ten aanzien van mijn eigen leven maar ook gezien mijn werk waarbij ik mensen begeleid terwijl ze samenwerken in teams en in allerlei groepen. Mensen die puik werk willen afleveren en zichzelf willen ontwikkelen. We willen allemaal 'het goede' doen. Toch? Maar wat is dat dan, 'het goede'? Goed voor wie? Hoe ver staat het verhaal van Walter White eigenlijk van ons af? Van mij? En van jou? 

Tijd voor een 'republicatie'.

Verslavend

Breaking Bad. Een curieuze Amerikaanse serie met onverwachte sprongen in de tijd, merkwaardige verhaallijnen en fascinerend camerawerk. Ik bleef kijken, aflevering na aflevering. Miljoenen mensen hebben de serie gezien. Maar waarom eigenlijk?

Wat maakt dit fictieve succesverhaal zo onweerstaanbaar? Waarom blijven we kijken naar gedrag dat we moreel afwijzen? En wat zegt dat over onszelf? Het begint al bij het 'catchy' begin van elke episode. Geen langgerekt intro maar direct actie. Een korte tune, chemische symboliek en floep - je zit er meteen middenin.

'Breaking Bad' – vrij vertaald: het slechte pad op gaan – is verslavend. Ironisch, want de serie draait om drugs. Ik herken iets ongemakkelijks: de neiging om maar door te kijken. Nog een aflevering. En nog één.

Zelfs als het al veel te laat is, tegen beter weten in.

Walter White verkiest zichtbaar de misdaad. Afkeurenswaardig, zeker. En toch… hij is terminaal ziek en wil zijn gezin verzorgd achterlaten. Is dat verkeerd? Waar ligt de grens? Precies daar, in die morele schemerzone, haakt de serie zich vast.

'Sympathy for the devil'?

Als ik uitzoom zie ik een man in een persoonlijke crisis die strafbare en immorele keuzes maakt. En toch raak ik aan hem gehecht en vind ik hem aardig.

Walter is een antiheld: verstrooide docent, briljant improvisator, ergens tussen mijn oldtime hero MacGyver en een misdadiger in. Steeds weer weet hij zich los te wrikken uit situaties die uitzichtloos lijken.

En ik blijf hopen dat het goedkomt. Voor hemzelf. Maar ook voor Jesse, zijn oud-leerling en 'partner in crime'.

Samen zakken ze steeds dieper weg in de wereld van 'meth', tegen de achtergrond van de zuidelijke gelegen droge, ruige, Amerikaanse staat New Mexico. Een omgeving waarin hardheid en de worstelingen met drugshandel de toon zetten.

Ik kijk, ik keur hun duivelachtige neigingen af, maar voel tegelijk sympathie.

Driften

Langzaam wordt zichtbaar dat Walter oude pijn met zich meedraagt. Een gemis. Iets rondom erkenning, liefde, succes. Wat begint als noodzaak, verschuift naar drijfveer. Afgunst, trots en woede nemen het over.

Hij verandert. Hij wordt stiller, gewetenlozer terwijl zijn positie verschoven is: van docent naar drugsbaron. Er lijkt geen weg terug.

Daartegenover staat een wereld van traditionele waarden, met een zwager bij de DEA als bijna karikaturaal moreel tegenbeeld. Wat een contrast.

Hoe verder hij komt als 'kingpin', hoe verder hij afdrijft van wie hij ooit was.

Rafelige randen

Ooit kreeg ik vanuit mijn werk de kans om bij dr. Adriaan Rengelink in de leer te gaan. Hij coachte me in het begin, soms was het intense psychotherapie maar gaandeweg werd hij een leermeester en vertrouwenspersoon.

Inmiddels is hij helaas overleden. Eén van zijn uitspraken bleef hangen:

"Als je er niets van vindt, ga je erop lijken."

Walter lijkt steeds meer op de wereld waarin hij terechtkomt.

En ik? Ik kijk en oordeel, maar word ondertussen uitgenodigd om ook naar mezelf te kijken. Want hoe zit het met mijn eigen rafelige randen? Tijdens het kijken heb ik mijn oordeel snel klaar. Dit zou ik nooit doen.

Toch is er ook een andere kant aan het verhaal. De gebeurtenissen ontsporen namelijk deels buiten Walters invloed. En trouwens: hij begon met goede bedoelingen. Hij deed het voor zijn gezin. Of toch niet? En als hij het niet zou doen, zou iemand anders het dan niet doen?

Wie bepaalt eigenlijk waar het goede ophoudt en het slechte begint? Is dat de wet? Dat zou overzichtelijk zijn: regels volgen en klaar. Maar werkt dat zo?

Ik ben verre van een Walter White alias Heisenberg  maar ben ook niet altijd roomser dan de paus. Ik houd me aan de wet maar ben vaak vooral in beslag genomen door mijn eigen leven en terwijl ik dat doe ben ik niet altijd geduldig, mild of onbaatzuchtig.

Er zijn momenten waarop mijn eigen belang voorop blijft staan en soms tegen beter weten in. Sluimert er in mij - en in ons allemaal - niet een Walter-light-version? Misschien is dat wel de echte aantrekkingskracht van Breaking Bad. Niet alleen het meeslepende en schurende verhaal van Walter, maar de vraag of er ook in onszelf iets schuurt?