Toen ik hem voor het eerst ontmoette dacht ik:

“Tjonge, deze kerndocent is de jongste niet meer zeg!"

"Wat ziet ‘ie er streng uit met dat brilletje voor op zijn neus en die blik in zijn ogen.”

“Nou ja ... ik geef hem het voordeel van de twijfel"

"Ze zullen hem niet voor niks deze opleiding laten geven, toch?"

"Hopelijk snapt ‘ie in wat voor wereld ik werkzaam ben!"

"Maar 'es even afwachten hoe 'ie het aanpakt.”

Nog voordat we ook maar een woord gewisseld hadden tijdens mijn gekozen opleiding, had ik mijn ‘frame’ al klaar.

FRAMING

We hebben ons beeld, ons frame, rap gemaakt en er vaak ook al een innnerlijk gesprekje over gevoerd. Dat gaat razendsnel en vaak onbewust. Het is een menselijk tafereel. We doen het allemaal. We plakken etiketten. Op collega's, teamleden, mensen met wie we samenwerken. We vertellen onszelf verhalen over anderen en wat we daarin wel of niet gaan doen.

De verhalen die we onszelf vertellen komen niet uit de lucht vallen. Ze zijn opgebouwd uit onze levenservaringen en hangen samen met de context waarin we op dat moment zitten.

Het lastige is dat, wanneer we blijven hangen in onze eigen frames, we een eenzijdig beeld creëren: die van onszelf. En daarmee zetten we de boel vast.

Vanuit het gedachtengoed van Chris Argyris leerde ik hoe we, zodra iets niet loopt zoals we hopen, feilloos bewijs verzamelen voor ons eerdere oordeel. Bij de eerste de beste tegenvaller met die kerndocent in de opleiding waar ik destijds in zat, had ik kunnen denken: “Zie je wel.”

Niet omdat het waar is, maar omdat het logisch paste binnen mijn eerdere verhaal. Zo ontstaat een "self‑fulfilling prophecy" waarin ik niets nieuws meer hoef te zien.

We doen dat overigens niet voor niks, al die innerlijke gesprekken en verhalen die we onszelf vertellen. Ze bieden ons zekerheid in een onvoorspelbare wereld. We beschermen onszelf tegen teleurstellingen.

MILD EN SCHERP

Van mijn collega Ina Ahuis kreeg ik het advies om met mildheid én scherpte te kijken. Mild om te erkennen dat het maken van die frames altijd een bepaalde logica heeft en dat het menselijk is. En tegelijkertijd ook de scherpte om te beseffen dat die frames niet handig zijn om blind op te vertrouwen. En dat er werk aan de winkel is om ermee aan de slag te gaan bij het ontwikkelen van werkrelaties.

Het is toch eigenlijk treurig hoe we onszelf en de ander tekort doen en soms ook om te lachen: ‘doe ik het weer!’ Die ontspanning kan helpen om nieuwsgierig te blijven en onze frames, onze gedachten en gevoelens te onderzoeken en te toetsen.

Enne … die kerndocent en ik kregen trouwens een hele sterke band. Ook na de opleiding hebben we contact gehouden.*

Wil je meer weten over de theorie achter framing? En handvatten om samenwerking effectief en betekenisvol te laten verlopen? Stuur me gerust een mail, app of kijk op werkrelaties.nl.

We organiseren een leergang en er zijn ook andere mogelijkheden zoals intervisie of persoonlijke begeleiding.